Start Omhoog

 

De illusie van de kinderrechten

Angelo Laris

mei 2002

 

Vlaanderen spaart, net als vele andere windstreken, kosten noch moeite om zichzelf een modern, positief en vooral kindminded imago aan te meten. Met kinderen kan je scoren: dat lijkt zowat iedere machtswellusteling vandaag de dag begrepen te hebben.  Pedo's zijn de "slechten", zij begaan immers de misdaad van kinderen te houden, en pedofoben zijn dan natuurlijk onvermijdelijk de "goeden", die de kinderen tegen de verdorven liefde van pedo's "beschermen". Zo simpel is het vandaag de dag allemaal geworden. De logica van het gezonde Vlaamse boereverstand, die blijkbaar in zowat de hele wereld navolging heeft gekregen.

In deze gulle tijdsgeest kwamen de kinderrechten tot stand. Op zich een uitermate goede zaak, ware het niet dat die rechten in de praktijk een enorme farce blijken te zijn. Wie over rechten denkt te beschikken denkt natuurlijk in de eerste plaats aan zelfbepaling, aan het feit dat anderen niet zomaar met jou kunnen doen wat ze willen. Zo denken ook de kinderen en jongeren die heden ten dage op elke straathoek wel een folder of een boekje aantreffen dat uitgebreid hun rechten etaleert. Het is feest in minderjarigenland, en kinderen zijn wel degelijk met hun rechten bezig, daar ben ook ik in mijn dagelijkse bezigheden getuige van. Helaas komt na het feest ook al gauw de ontnuchtering. Er zit namelijk een klein maar giftig addertje onder het gras: de rechten blijken in de praktijk niet afdwingbaar te zijn, wat inhoudt dat volwassenen zelf bepalen of ze iets met die rechten doen of er gewoon ongegeneerd hun laars aan afvegen. Vooral dat laatste geschiedt natuurlijk.

Ik was in dit verband getuige van een klein, maar tekenend tafereeltje. Eén van de kinderen wiens welzijn ik behartig bekloeg zich, op de heenweg naar een begeleidend centrum dat over het kinderwelzijn dient te waken, tegenover een lotgenoot over het feit dat ze niet vrijelijk haar godsdienstkeuze mocht bepalen. Zelf wenste ze op school zedenleer te volgen, maar haar ouders drongen haar al jarenlang tegen haar uitdrukkelijke wil in hun eigen rooms katholieke geloofsovertuiging op.

Op de terugtocht bleek de aanhoorder van haar klachten, een elfjarige jongen, in de wachtkamer van het welzijnscentrum een boekje te hebben gevonden dat de kinderrechten bevatte, en het duurde dan ook niet lang voordat ik hem vol overtuiging tegen zijn vriendinnetje hoorde zeggen dat haar ouders niet het recht hadden om haar tot een ongewenste geloofsovertuiging te dwingen. Daar stond het immers zwart op wit: haar persoonlijke godsdienstkeuze was haar eigen fundamentele recht.

Gewapend met deze argumentatie trok het meisje dat van haar persoonlijke levenskeuzes beroofd werd naar haar ouders, en er ontspon zich een verhitte discussie. De ontknoping van het gebeuren bereikte me vandaag. 

Blijkbaar hebben de uitvinders van het kinderrechtenimago, want voorlopig is het inderdaad niet meer dan een imago, intussen ook begrepen dat kinderen die rechten wel degelijk serieus nemen, waardoor de kinderrechten als een boomerang terechtkomen in het gezicht van diegenen die er enkel en alleen hun beschadigde imago mee wilden opkrikken. Het is bij sommigen duidelijk nooit de bedoeling geweest om kinderen effectief rechten te geven die zij zouden kunnen aanwenden om zichzelf te beschermen tegen onderdrukking en geweld,  en het vervolg van de farce liet dan ook niet lang op zich wachten.

Als tegenprestatie kwamen de ouders van het meisje, die eveneens via datzelfde welzijnscentrum begeleid worden, aanzetten met een soortgelijk boekje dat handelde over de naleving van de kinderrechten. In dat boekje stond dat de kinderrechten inderdaad bestonden, maar dat ouders niet verplicht waren deze na te leven, en daarmee was de kous af.

Resultaat: een gefrustreerd kind dat zich, niet helemaal onterecht, vastbijt in de gedachte dat de volwassen wereld uit huichelaars en bedriegers bestaat, die met de mond vanalles prediken dat ze met de daad niet waarmaken. Machtswellustelingen die de wetten kneden naarmate ze henzelf goed uitkomen. Die wetten dienen niet de belangen van de kinderen, maar louter en alleen de eigen belangen van de heersende volwassen klasse. Ze bevestigen de gehechtheid aan macht en onderdrukking, en als er al wat veranderd is sinds de intrede van de kinderrechten, dan is het gewoon dat volwassenen het voor zichzelf nog moeilijk goedgepraat krijgen dat ze kinderen met bruut geweld onderdrukken, en dat ze dus slinksere wegen zoeken om hen hun wil op te dringen.

Wat is het recht op "nee" zeggen immers waard, als dat woord alleen mag, nee, zelfs moét uitgesproken worden in verband met seskualiteit, en niet in verband met onderdrukking en geweld. Wat is het recht op "nee" zeggen waard als je geen "ja" mag zeggen? Dat is geen recht, maar een verplichting. Een verplichting om te beantwoorden aan de eisen en verwachtingen van de volwassen wereld die met de eigen seksualiteit nog zodanig in de knoop ligt dat hij in het verlengde daarvan de seksualiteit van minderjarigen ontkent. Niet alleen pedo's, maar ook jongeren zelf worden op die manier het slachtoffer van het algemeen onvermogen om op een gezonde manier met gevoelens, ook met seksuele gevoelens dus, om te gaan. En net daar zit het probleem.

 

Start Omhoog